Eigen bijdrage in een strafzaak: wat betaal je zelf?
Een toevoeging kan een groot deel van de advocaatkosten afdekken, terwijl je toch een rekening ontvangt. Dat kan een eigen bijdrage zijn, maar ook iets anders. Begrijp eerst waar de rekening op berust. Het bedrag, de uitzonderingen en de ruimte voor een nieuwe beoordeling hangen af van de regeling waaronder je advocaat werkt.
In dit artikel
- Welke rekening heb je gekregen?
- Lees de factuur naast het toevoegingsbesluit
- In welke situaties kan de bijdrage ontbreken?
- Wat als de berekening niet meer bij je inkomen past?
- Betalen lukt nu niet: maak een concrete afspraak
- Een andere advocaat of een volgende procedure
- Houd andere kosten en later kostenverhaal apart
- Zo controleer je de bijdrage stap voor stap
Welke rekening heb je gekregen?
De eigen bijdrage is het deel dat je bij bepaalde gesubsidieerde rechtsbijstand zelf betaalt aan de advocaat. Het is geen straf en ook geen boete van het Openbaar Ministerie. Een rekening voor uren op een commerciële opdracht heeft een andere grondslag. Kijk daarom naar de omschrijving, het dossiernummer en de opdrachtbevestiging.
Vraag bij een onduidelijke factuur om een specificatie: gaat het om de vastgestelde eigen bijdrage, een afgesproken voorschot of een uitgave voor een derde? Door die posten apart te houden, kun je gericht controleren of het bedrag past. Alleen het woord advocaatkosten bovenaan de brief geeft daarvoor te weinig informatie.
Lees de factuur naast het toevoegingsbesluit
Het besluit van de Raad vermeldt voor welke zaak een toevoeging is verleend en welke bijdrage is opgelegd. Leg dat naast de factuur. Controleer of de juiste persoon, procedure en advocaat worden genoemd. Heb je meerdere zaken of instanties, maak dan per toevoegingsnummer een afzonderlijk overzicht.
Een bedrag uit een algemene tabel is minder precies dan het individuele besluit dat op jouw aanvraag is genomen. Tabellen kunnen bovendien per jaar veranderen. Gebruik voor een aanvraag in 2026 de actuele informatie van de Raad en laat verklaren hoe het bedrag in jouw beslissing tot stand is gekomen.
Wil je een indicatie naast de bedragen op je beslissing leggen? Bereken een indicatie van je eigen bijdrage.
In welke situaties kan de bijdrage ontbreken?
Niet iedere strafrechtelijke toevoeging heeft een eigen bijdrage. Bij bepaalde toegewezen bijstand en andere wettelijke uitzonderingen blijft die achterwege. Voor sommige uitzonderingen gelden aanvullende voorwaarden. Vraag dus niet alleen of je pro deo krijgt, maar ook welke soort toevoeging of piketregeling wordt gebruikt.
Je verblijf op een politiebureau, je latere detentie en je situatie na vrijlating zijn niet zonder meer één financieel tijdvak. Een overgang kan aanleiding zijn om de financiering opnieuw te bespreken. Laat in de opdracht vastleggen wie controleert of vervolgwerkzaamheden onder dezelfde regeling vallen.
Wat als de berekening niet meer bij je inkomen past?
Bij een reguliere toevoeging kan de Raad gegevens van het peiljaar gebruiken, terwijl je inmiddels minder verdient. Peiljaarverlegging is bedoeld om onder voorwaarden de huidige draagkracht te beoordelen. Een inhoudelijke fout in de gebruikte gegevens en een daadwerkelijke inkomensdaling vragen niet automatisch om dezelfde reactie.
Neem het besluit en de actuele bewijsstukken snel door met je advocaat. Voor de route in 2026 noemt de Raad zes weken na de eerste beslissing. Laat uitleggen welke berekening je moet onderbouwen en welke handeling de termijn bewaakt. Een informele vraag per telefoon is niet vanzelf het vereiste verzoek.
Bekijk welke financiële vergelijking je kunt voorbereiden en vergelijk je situatie met de peiljaarcheck.
Betalen lukt nu niet: maak een concrete afspraak
Een betaalprobleem is belangrijk om direct te bespreken, ook als het vastgestelde bedrag juridisch juist is. Vraag of de advocaat een betalingsregeling wil afspreken en welke data en bedragen daarbij horen. Ga er pas van uit dat zo’n regeling geldt als daarover duidelijk overeenstemming bestaat.
Vertel tegelijk welke processtappen binnenkort plaatsvinden. Betalingsafspraken moeten passen bij de lopende opdracht en een zorgvuldige behandeling. Bespreek wie bereikbaar is voor spoedvragen. Bewaar de gemaakte afspraak zodat een administratieve herinnering later niet leidt tot twijfel over de voortzetting van de zaak.
Een andere advocaat of een volgende procedure
Een overstap naar een andere advocaat kan financiële gevolgen hebben. De Raad beschrijft dat bij een reguliere overname opnieuw een eigen bijdrage zonder korting kan gelden. Vraag vóór de overstap wat in jouw regeling van toepassing is. Dat is extra relevant als de eerste bijdrage al betaald is.
Ook vervolgprocedures en extra werkzaamheden vragen om een duidelijke afbakening. Laat niet alleen de nieuwe advocaat zijn tarief noemen, maar bespreek de bestaande toevoeging en eerdere afspraken. De pagina advocaat wisselen helpt om overdracht, termijnen en financiering samen voor te bereiden.
Wil je de bestaande toevoeging meenemen in een mogelijk overstapgesprek? Maak een stappenplan voor het wisselen van advocaat.
Houd andere kosten en later kostenverhaal apart
Gesubsidieerde bijstand en een eigen bijdrage vertellen niet alles over mogelijke uitgaven. Denk aan afzonderlijk afgesproken externe werkzaamheden. Vraag welke kosten toestemming nodig hebben. Voor de strafrechtelijke procedure zelf wordt geen griffierecht geheven; neem regels uit een civiele procedure daarom niet zomaar over.
Kostenverhaal na een onherroepelijke veroordeling is een andere kwestie dan een reguliere eigen bijdrage. Bij daarvoor in aanmerking komende toegewezen bijstand kan later draagkracht worden onderzocht. Vraag bij een brief hierover welke grondslag, bedragen en reactiemogelijkheden gelden. Bewaar oude toevoegingsbesluiten juist ook na de uitspraak.
Zo controleer je de bijdrage stap voor stap
Werk vanaf de stukken die je echt hebt ontvangen. Een bedrag uit een zoekresultaat kan bij een ander jaar, rechtsgebied of huishoudtype horen. Maak één overzicht waarin het toevoegingsnummer aan de factuur is gekoppeld. Schrijf erbij welke vraag nog openstaat en wie die gaat beantwoorden.
Voor hulp bij de financiering is vaak vooral de beslissing nodig, niet direct het volledige strafdossier. Spreek af hoe je gegevens veilig deelt en welke informatie relevant is. Bij een afwijzing of een onjuiste berekening moet ook de vermelde termijn worden bewaakt. Lees eventueel eerst de pro-deovoorwaarden.
- Zoek de opdrachtbevestiging en het toevoegingsbesluit op.
- Controleer zaak, jaar, toevoegingsnummer en bijdrage op de factuur.
- Vraag of een uitzondering zonder eigen bijdrage van toepassing is.
- Bespreek een actuele inkomensdaling en de passende reactietermijn.
- Leg eventuele betalingsafspraken schriftelijk vast.
Heb je een afwijzing van je toevoegingsaanvraag ontvangen in plaats van een toekenning? Gebruik de hulp bij een afgewezen toevoegingsaanvraag.
Veelgestelde vragen
Betaal ik de eigen bijdrage aan de overheid?
De Raad bepaalt de bijdrage bij de toevoeging; de advocaat factureert deze doorgaans aan jou. Een boete van het CJIB of een rekening wegens kostenverhaal is iets anders.
Betaal ik altijd een eigen bijdrage als ik pro deo krijg?
Nee. Voor bepaalde toegewezen strafrechtelijke bijstand en andere uitzonderingen wordt geen eigen bijdrage opgelegd. Laat de advocaat uitleggen welke regeling in jouw zaak geldt.
Is een betalingsregeling hetzelfde als peiljaarverlegging?
Nee. Een betalingsregeling verdeelt de betaling in afspraken met de advocaat. Peiljaarverlegging vraagt de Raad onder voorwaarden om de financiële draagkracht opnieuw te beoordelen.
Moet ik opnieuw betalen bij een andere advocaat?
Bij een reguliere toevoeging kan bij overname een nieuwe eigen bijdrage zonder korting volgen. Laat vóór de overstap beoordelen of dit voor jouw toevoeging geldt en leg de afspraken met beide kantoren vast.
Dit artikel geeft algemene informatie. De regels en mogelijkheden hangen af van je situatie. Bespreek je zaak en eventuele termijnen met een advocaat.
Terug naar de kennisbank