Strafbeschikking ontvangen: wat betekent de beslissing van het OM?

Een beslissing over schuld en straf buiten de rechtbank

Het OM kan bepaalde strafzaken afdoen met een strafbeschikking. Daarbij gaat het OM ervan uit dat het strafbare feit is begaan. Het is dus geen vrijblijvende uitnodiging om een bedrag te voldoen. Dat een rechter de zaak nog niet heeft behandeld, maakt de beslissing niet minder belangrijk voor degene die haar ontvangt.

Met een strafbeschikking kan onder meer een geldboete of taakstraf worden opgelegd. Een gevangenisstraf kan het OM op deze manier niet opleggen. Welke afdoening mogelijk is, hangt samen met het feit en de wettelijke voorwaarden. Het overzicht van de strafprocedure laat zien waar deze beslissing past tussen onderzoek en een eventuele behandeling door de rechter.

Controleer eerst welk soort brief voor je ligt

Het CJIB verstuurt verschillende soorten brieven. Een strafbeschikking, een administratieve verkeersboete, een transactievoorstel en een door de rechter opgelegde boete hebben elk hun eigen route. Op een CJIB-brief kan een letter staan die het soort zaak helpt herkennen: O voor een strafbeschikking en M voor een administratieve verkeersboete. Controleer altijd ook de titel en de rechtsmiddeleninformatie.

Bewaar de hele brief, alle bijlagen en de envelop. Noteer wanneer je voor het eerst van de beschikking hoorde. Zoek daarna het parketnummer of CJIB-nummer, de omschrijving van het feit en de opgelegde sanctie. Een bedrag op zichzelf vertelt niet waarom je moet betalen of hoe je tegen die beslissing kunt opkomen.

Maak vóór betaling een inhoudelijke keuze

Ben je het niet eens met de strafbeschikking en wil je in verzet? Het OM zegt dan uitdrukkelijk dat je niet moet betalen totdat het verzet is behandeld. Betaal daarom niet alvast om van de post af te zijn terwijl je de beschuldiging nog betwist. Bespreek een al gedane betaling meteen met een advocaat; neem niet zelf aan dat verzet daardoor altijd mogelijk of altijd onmogelijk is.

Maak onderscheid tussen bezwaar tegen de beschuldiging, bezwaar tegen de straf en een probleem met betalen. Een betalingsregeling onderzoekt de uitvoerbaarheid van de betaling, maar vervangt geen verzet tegen de beslissing. Vraag zo nodig tegelijk uitleg over beide onderwerpen en noteer met welke instantie je daarover hebt gesproken.

Bij onenigheid is snelheid belangrijker dan een perfecte brief

De hoofdregel is verzet binnen veertien dagen nadat je op de hoogte bent van de strafbeschikking. Er bestaan aanvullende regels, waaronder in bepaalde overtredingszaken een uiterste grens van zes weken na toezending. Tel daarom niet alleen vanaf de dagtekening of vanaf het moment waarop je eindelijk tijd hebt de brief te lezen. Laat het begin en het einde van jouw termijn direct controleren.

In de aparte gids over verzet tegen een strafbeschikking staat welke gegevens het OM vraagt en waar je terechtkunt. Een verzoek om het dossier of een telefoongesprek over de zaak is op zichzelf geen verzet. Leg met je advocaat vast wie het rechtsmiddel instelt en hoe de indiening wordt bevestigd.

Vertaal je bezwaar naar controleerbare vragen

Schrijf voor jezelf op waarover je het oneens bent: ben jij de juiste persoon, klopt de feitelijke beschrijving, ontbreekt context of vind je de sanctie niet passend? Maak zichtbaar wat je zelf weet en wat nog moet worden onderzocht. Een beschikking bevat niet noodzakelijk alle informatie uit het dossier. Vraag hoe je de relevante stukken kunt inzien voordat je definitieve conclusies trekt.

Een bruikbare voorbereiding is een korte tijdlijn met de beschikbare documenten ernaast. Bewaar oorspronkelijke berichten en ontvangstbewijzen. Een vermoeden dat iets niet klopt, wordt zo een vraag die een advocaat gericht kan beoordelen. De aandachtspunten uit de uitleg over het politieverhoor kunnen helpen als een eerdere verklaring een rol speelt.

Kijk verder dan de directe boete

Een strafbeschikking kan worden opgenomen in de justitiële documentatie, vaak het strafblad genoemd. Welke gegevens worden geregistreerd, hangt af van de toepasselijke regels en het feit. Het ontbreken van een rechtszitting of een laag bedrag is geen algemene garantie dat er geen registratie ontstaat. Lees hiervoor ook de uitleg over het strafblad.

Een registratie betekent op haar beurt niet automatisch dat iedere VOG-aanvraag wordt afgewezen. Daarvoor beoordeelt Justis het doel van de aanvraag en de relevante omstandigheden. Noem bij juridisch advies wel concrete belangen, zoals een komende stage of een functie met screening. Daarmee kan de advocaat bespreken welke beslissingen nu aandacht vragen.

Wat kan er na verzet gebeuren?

Het OM kan de strafbeschikking intrekken, aanpassen of de zaak aan de rechter voorleggen. Bij een rechterlijke behandeling wordt de strafzaak opnieuw beoordeeld. Dat is geen beperkte controle of het juiste bedrag op de brief stond. De eis op de zitting kan afwijken van de eerder opgelegde sanctie; een gunstiger uitkomst is niet gegarandeerd.

Ontvang je een aangepaste strafbeschikking of een dagvaarding, leg die dan naast je eerdere stukken. Controleer wat precies veranderd is en welke reactie wordt verwacht. Bewaar ook berichten waaruit blijkt dat de oorspronkelijke beslissing is ingetrokken. Losse herinneringen aan een telefoongesprek geven later minder houvast dan een duidelijke schriftelijke beslissing.

Wat je voor een eerste gesprek klaarlegt

Een advocaat kan sneller beoordelen wat er speelt als je de volledige beschikking en de belangrijke data aanlevert. Je hoeft daarvoor niet eerst zelf een juridisch betoog te schrijven. Benoem vooral de eerstvolgende termijn en het onderdeel waarover je zekerheid nodig hebt.

Vraag vooraf wat de hulp omvat en wat die kost. Een eerste advies, het instellen van verzet en bijstand op een latere zitting kunnen verschillende werkzaamheden zijn. Bespreek advocaatkosten en de mogelijkheid van pro deo rechtsbijstand voordat de opdracht begint.

• Volledige beschikking, envelop en bijlagen bewaren.
• Datum van ontvangst én eerste bekendheid noteren.
• Parketnummer, feitomschrijving en sanctie markeren.
• Bij onenigheid de verzetstermijn onmiddellijk laten beoordelen.
• Schriftelijk afspreken wie een eventueel verzet indient.