Aanhouding & onderzoek

Schade door onterecht voorarrest: een verzoek voorbereiden

Vrijspraak of een andere beëindiging van een strafzaak kan aanleiding geven om vergoeding te vragen voor ondergane vrijheidsbeneming. Dat is een afzonderlijke procedure. De belangrijkste voorbereiding begint daarom niet met een zo hoog mogelijk totaalbedrag, maar met de juiste beëindigingsdatum, een controleerbare detentiestaat en een onderbouwd onderscheid tussen schadeposten. Onze analyse: een verzoek wordt sterker wanneer de gevolgen van het voorarrest nauwkeurig zichtbaar zijn en de wettelijke grondslag niet wordt verward met een algemene claim dat de overheid aanvankelijk onrechtmatig handelde. Tijdig handelen en precies rekenen horen daarbij samen.

In dit artikel
  1. Een gunstig einde van de zaak is het begin van een nieuwe vraag
  2. Drie maanden vraagt om een bevestigde begin- en einddatum
  3. Iedere periode krijgt een juridische titel en een bron
  4. Gebruik de actuele LOVS-versie en de juiste toepassingsdatum
  5. Gederfd inkomen vraagt meer dan een bruto schatting
  6. Een persoonlijk verhaal krijgt gewicht door concrete omstandigheden
  7. Fictief voorbeeld: dagen, loon en een dubbele schadepost
  8. Advocaatkosten en vrijheidsnadeel zijn verschillende onderdelen
  9. Zeven regels voor een toetsbaar verzoek
  10. Een overtuigend verzoek is tijdig, controleerbaar en afgebakend

Een gunstig einde van de zaak is het begin van een nieuwe vraag

Artikel 533 van het Wetboek van Strafvordering biedt onder de daarin genoemde voorwaarden een route voor vergoeding wegens onder meer inverzekeringstelling en voorlopige hechtenis. De wet kent daarnaast een billijkheidsbeoordeling. Wie geen straf kreeg, moet daarom nog steeds laten bepalen of de concrete beëindiging en schade onder deze route vallen. Het woord onterecht in het dagelijks taalgebruik betekent hier niet automatisch dat de eerdere aanhouding of beslissing tot voorarrest destijds onrechtmatig was. Dat zijn verschillende juridische vragen.

Maak voor het eerste gesprek een lijst van de feiten en beslissingen in de strafzaak. Noteer of alle verwijten zijn beëindigd en of er een combinatie van vrijspraak, veroordeling of andere afdoening bestaat. Een krantenkop dat iemand is vrijgesproken kan onvolledig zijn wanneer meerdere onderdelen speelden. Laat de advocaat daarom de echte stukken bekijken. Een correcte afbakening voorkomt dat een verzoek op de verkeerde veronderstelling wordt opgebouwd en maakt duidelijk welk deel van de detentie met welke zaak samenhangt.

Drie maanden vraagt om een bevestigde begin- en einddatum

De procedurepagina van Rechtspraak noemt een indieningstermijn van drie maanden na beëindiging van de zaak. Laat vaststellen wanneer dat in jouw situatie is en welk gerecht bevoegd is. Reken niet zonder meer vanaf de dag dat je een nieuwsbericht las, een advocaat sprak of voor het eerst aan vergoeding dacht. Ook negentig dagen is geen automatische vertaling van drie maanden. Een concrete kalenderdatum met uitleg over het beginpunt biedt meer zekerheid dan een schatting in weken.

Wacht niet met advies tot alle loonstroken of medische stukken zijn verzameld. Een ontbrekend bewijsstuk kan een vervolgvraag zijn; een gemiste termijn is een ander probleem. Noteer wie het verzoek opstelt, wie ondertekent, hoe wordt ingediend en hoe ontvangst wordt gecontroleerd. Bewaar de verzonden versie en het bewijs van verzending of ontvangst bij elkaar. Een afspraak dat iemand ermee bezig is, vertelt nog niet of een stuk tijdig en bij het juiste gerecht is binnengekomen. Maak die verantwoordelijkheid daarom concreet.

Iedere periode krijgt een juridische titel en een bron

Maak een staat met begin- en eindmomenten van de vrijheidsbeneming. Vermeld per periode de titel, verblijfplaats en bron, bijvoorbeeld een bevel of registratie. Een eigen herinnering aan het aantal nachten is nuttige context, maar kan afwijken van de wijze waarop vergoedingsdagen worden berekend. De eerste uren voor verhoor, inverzekeringstelling en voorlopige hechtenis moeten niet ongemerkt in één totaal verdwijnen. Bij verschillende locaties of zaken is een aparte controle extra belangrijk.

Voeg de eventuele beperkingen en wijzigingen van locatie met datum toe. Laat een advocaat controleren hoe overgangsdagen worden behandeld en of een dag al onder een andere periode valt. Het doel is geen ingewikkelde administratie, maar het voorkomen van dubbele of ontbrekende dagen. Een simpele tabel met een bron per regel kan daarbij meer opleveren dan een lang persoonlijk relaas zonder datums. Het persoonlijke relaas kan vervolgens de gevolgen toelichten, terwijl de detentiestaat het controleerbare rekenkundige fundament blijft.

Gebruik de actuele LOVS-versie en de juiste toepassingsdatum

De LOVS-afspraken zijn per 1januari 2026 geïndexeerd voor verzoeken die op of na die datum zijn ingediend. De versie van juli 2026 noemt als norm€ 160 per dag politiecel en€ 120 per dag huis van bewaring, met een toeslag van€ 35 voor de genoemde categorie beperkingen of EBI. Deze oriëntatie is geen automatische individuele toekenning. Controleer toepasselijkheid en dagtelling aan de hand van het document en de eigen periode, in plaats van oude bedragen uit een eerdere zaak over te nemen.

Bewaar de gebruikte versie naast de berekening. Dat maakt zichtbaar waarom een bepaald bedrag is gekozen en voorkomt dat een latere lezer denkt dat het detentiejaar alleen de maatstaf bepaalt. Ook een veel geciteerd bedrag kan inmiddels verouderd zijn. Schrijf daarom op of de berekening een voorlopig uitgangspunt is of al door de advocaat is gecontroleerd. Een transparant lager of hoger totaal is beter te beoordelen dan een los afgerond bedrag zonder herleidbare dagen, categorieën en toepasselijke bronversie.

Gederfd inkomen vraagt meer dan een bruto schatting

Bij een afzonderlijke schadepost wegens gemiste inkomsten is van belang wat werkelijk is misgelopen en waardoor. Verzamel de relevante arbeidsafspraken, loonstroken, declaraties of andere passende gegevens. Maak onderscheid tussen niet ontvangen inkomsten, doorbetaald loon en een verwachting over opdrachten die nog niet waren bevestigd. Een ondernemer kan bijvoorbeeld omzet missen terwijl ook kosten wegvielen. Een totaal van gemiste facturen zegt dan niet vanzelf hetzelfde als de werkelijk geleden vermogensschade. Laat de berekeningsmethode uitleggen.

Benoem ook andere mogelijke oorzaken van inkomensverlies. Wanneer een contract al zou eindigen of werkzaamheden om andere redenen stil lagen, verdient dat een plaats in de analyse. Dat maakt het verzoek niet zwakker door eerlijkheid; het maakt de omvang toetsbaar. Een algemeen bedrag voor carrièreverlies is moeilijker te beoordelen dan een concrete periode met bewijs en een uitlegbare verbinding met de detentie. Verwacht niet dat ieder toekomstig nadeel in dezelfde procedure zonder verdere onderbouwing kan worden vergoed.

Een persoonlijk verhaal krijgt gewicht door concrete omstandigheden

Voorarrest kan gevolgen hebben voor gezondheid, gezin en dagelijks functioneren. Beschrijf die gevolgen zorgvuldig zonder te veronderstellen dat iedere last afzonderlijk bovenop een normbedrag wordt vergoed. Laat beoordelen welke schade al in een gebruikelijke vergoeding is verdisconteerd en welke bijzondere omstandigheden een aanvullende onderbouwing vragen. Een persoonlijk verhaal kan informatief zijn wanneer het datums, veranderingen en concrete gevolgen bevat. Het wordt minder duidelijk wanneer alle problemen na de aanhouding zonder verdere uitleg aan die ene oorzaak worden toegeschreven.

Geef alleen relevante gevoelige informatie door. Een volledig behandelarchief is niet automatisch nodig om een specifieke klacht of gebeurtenis te onderbouwen. Bespreek welk document het concrete punt ondersteunt en via welke route het wordt ingediend. Leg bovendien uit wat al vóór de detentie speelde en wat aantoonbaar veranderde. Dat onderscheid voorkomt dat een bestaand probleem als geheel nieuw wordt voorgesteld. Het helpt de beoordelaar te begrijpen waarom de gestelde gevolgen bij deze periode horen en waar een medische of andere deskundige toelichting wenselijk kan zijn.

Fictief voorbeeld: dagen, loon en een dubbele schadepost

In een fictieve zaak wordt Daan na vrijspraak geadviseerd een vergoeding te onderzoeken. Hij telt het aantal nachten uit zijn agenda en vermenigvuldigt dat met een bedrag dat hij jaren eerder online zag. Daarnaast neemt hij zijn hele maandloon als gemiste inkomsten op, terwijl een deel is doorbetaald. Zijn overzicht lijkt volledig, maar bevat zowel een mogelijke fout in de detentiedagen als een onjuiste aanname over het werkelijk gemiste loon. Een hoger totaal maakt die onderbouwing niet sterker.

Een betere voorbereiding vergelijkt de bevelen en verblijfregistratie, gebruikt de toepasselijke normversie en legt de loonbetaling ernaast. Daan beschrijft afzonderlijk een specifieke gebeurtenis rond zijn gezin en laat beoordelen of en hoe die relevant is. Dit voorbeeld voorspelt geen toegekend bedrag. Het toont waarom verschillende soorten bewijs niet in één kolom moeten belanden. De rechter moet kunnen volgen welk deel een normberekening is, welk deel werkelijke vermogensschade betreft en welk onderdeel een bijzondere toelichting vraagt.

Advocaatkosten en vrijheidsnadeel zijn verschillende onderdelen

Een verzoek om vergoeding voor ondergane vrijheidsbeneming is niet hetzelfde als een verzoek over advocaatkosten of andere procedurekosten. Er bestaan wettelijke routes die in samenhang kunnen worden voorbereid, maar ieder onderdeel vraagt een eigen grondslag en onderbouwing. Gebruik de gids over advocaatkosten na vrijspraak voor die afzonderlijke hulpvraag. Een factuur voor rechtsbijstand maakt het aantal detentiedagen niet duidelijk en een detentiestaat verklaart niet vanzelf welke juridische kosten vergoedbaar zijn.

Maak één totaaloverzicht waarin de onderdelen herkenbaar blijven. Vermeld bij iedere post of al een andere vergoeding, verzekering of betaling een rol speelt. Laat de advocaat beoordelen hoe daarmee moet worden omgegaan en voorkom dat dezelfde uitgave tweemaal als volledig ongedekt wordt gepresenteerd. Zo blijft de berekening ook later uitlegbaar als een onderdeel wordt aangepast. Een gezamenlijke indiening kan praktisch zijn, maar mag niet betekenen dat bedragen zonder onderscheid op elkaar worden gestapeld of dat verschillende wettelijke voorwaarden uit beeld raken.

Zeven regels voor een toetsbaar verzoek

Een bewijsstaat verbindt iedere schadepost met een bron en een berekening. Geef bij een ontbrekend document aan wie het opvraagt en wat de vervolgstap is. Houd de termijn en indiening bovenaan, zodat inhoudelijke uitwerking de procedurele noodzaak niet verdringt. Het overzicht hoeft geen zelfstandig juridisch oordeel te geven. Het moet vooral helpen om snel te zien welke feiten vaststaan, welke categorie wordt gebruikt en waar nog uitleg nodig is. Dat maakt een gesprek met de advocaat efficiënter en inhoudelijker.

  • Beëindiging: definitieve beslissing, datum, zaaknummer en de afdoening van alle relevante verwijten.
  • Termijn: bevestigd beginpunt, uiterste indieningsdatum, bevoegde gerecht en verantwoordelijke voor indiening.
  • Vrijheidsbeneming: titel, verblijfplaats, begin, einde en bron per afzonderlijke periode.
  • Norm: gebruikte LOVS-versie, toepasselijke categorie, dagtelling en voorlopige berekening.
  • Inkomen: concrete gemiste betaling, oorzaak, bewijs en onderscheid tussen omzet, loon en werkelijk nadeel.
  • Gevolgen: bijzondere omstandigheden, beperkte relevante bewijsstukken en onderscheid met bestaande klachten.
  • Andere posten: advocaatkosten, eerdere betalingen en controle op dubbeltellingen of een andere vergoedingsroute.

Een overtuigend verzoek is tijdig, controleerbaar en afgebakend

Onze conclusie is dat een vergoeding voor voorarrest vooral een goed geordende vervolgstap vraagt. Een vrijspraak vertelt veel over de strafzaak, maar vult de afzonderlijke procedure niet in. De kwaliteit van het verzoek zit in de juiste grondslag, betrouwbare dagen en schade die naar haar bron terug te volgen is. Een emotioneel belangrijk verhaal en een nauwkeurige berekening kunnen elkaar ondersteunen. Zij moeten herkenbaar blijven, zodat een beoordelaar niet hoeft te raden welk bedrag bij welke gebeurtenis hoort.

Zoek daarom vroeg advies en gebruik een kleine bewijsstaat als startpunt. Wie nog stukken mist, kan dat expliciet maken zonder de termijn uit het oog te verliezen. Wie over bepaalde schade twijfelt, kan een concrete vraag laten beoordelen in plaats van een ononderbouwde claim toe te voegen. De gids over voorlopige hechtenis biedt het proceskader; deze voorbereiding richt zich op de gevolgen achteraf. De uiteindelijke toekenning blijft een beoordeling van het verzoek en de omstandigheden, geen automatische uitbetaling na een gunstige strafrechtelijke uitkomst.

Vragen van rechtszoekenden

Veelgestelde vragen

Krijg ik na vrijspraak automatisch vergoeding voor alle dagen dat ik vastzat?

Nee. Er is een afzonderlijk verzoek met toepasselijke wettelijke voorwaarden en een beoordeling nodig. Laat ook onderscheiden welke vrijheidsbeneming en welke zaak het betreft. De eerste uren voor verhoor zijn niet automatisch dezelfde vergoedingscategorie als inverzekeringstelling of voorlopige hechtenis.

Hoe lang heb ik om het verzoek in te dienen?

De wettelijke route kent een termijn van drie maanden na beëindiging van de zaak. Laat het exacte beginpunt en de uiterste datum meteen bevestigen. Wacht met advies niet tot ieder schadebewijs compleet is.

Kan ik behalve een dagbedrag ook gemist inkomen opgeven?

Dat kan een afzonderlijke onderzoeksvraag zijn. Onderbouw het werkelijke nadeel, de oorzaak en de berekening met passende stukken en laat controleren wat binnen deze procedure kan worden gevraagd. Voorkom dubbeltelling met doorbetalingen en andere vergoedingen.

Dit artikel geeft algemene informatie. De regels en mogelijkheden hangen af van je situatie. Bespreek je zaak en eventuele termijnen met een advocaat.

Terug naar de kennisbank

Lees verder over jouw volgende stap

Voorlopige hechtenis: bewaring, gevangenhouding en vrijlatingKun je advocaatkosten na vrijspraak terugkrijgen?Voorarrest en je baan, woning en inkomenPro deo rechtsbijstand en een advocaat vinden