Onafhankelijke informatiePraktische uitlegJouw rechten voorop
Meewerken? Sluit je aan als advocaat of jurist →
Taal kiezen

In welke taal wil je de website bekijken?

De inhoud, teksten en praktische informatie worden direct in de geselecteerde taal weergegeven.

Hulp nodig?
Wettekst en leesroute

Algemene bepalingen van het Wetboek van Strafrecht

Een afzonderlijke strafbepaling vertelt niet het hele verhaal. Het eerste boek geeft de regels die bij de beoordeling van strafbare feiten kunnen meespelen. Gebruik dit overzicht om vanuit een vraag naar het juiste onderdeel te gaan.

Bronversie gecontroleerd op 1 november 2026. Dit is algemene uitleg; de toepassing vraagt om de volledige wet, relevante rechtspraak en de feiten.

Eerst de strafbepaling, daarna de algemene regels

Het uitgangspunt staat in artikel 1 Sr: strafbaarheid vergt een voorafgaande wettelijke strafbepaling. Het tweede lid gaat over een verandering van wetgeving na het feit. Daarom moet bij een oudere gebeurtenis worden nagegaan welke versie relevant is. Een actuele webpagina vervangt die vergelijking niet.

Noteer de datum of periode van de verweten gedraging, de bepaling uit de tenlastelegging en de precieze variant van het feit. Een woord als poging, medeplegen of voorbereiding kan vragen om een extra wettelijke grondslag. Lees de algemene regel samen met de concrete delictsomschrijving.

Poging, deelneming en een beroep op een strafuitsluitingsgrond

artikel 45 Sr bevat de regeling voor poging tot een misdrijf. artikel 47 Sr gaat over daderschap en deelnemingsvormen. Bij een beroep op noodweer of noodweerexces is artikel 41 Sr een vertrekpunt. Dat een artikel mogelijk relevant is, betekent nog niet dat aan alle voorwaarden is voldaan.

Houd feitelijke vragen gescheiden van juridische kwalificaties. Wat gebeurde er, wat deed ieder afzonderlijk en welke verklaring of ander bewijsmiddel ondersteunt dat? Bespreek met een advocaat welke voorwaarden uit de wet en rechtspraak moeten worden onderzocht.

Straffen en meerdere feiten

Voor de soorten straffen is artikel 9 Sr een startpunt. Bij meerdere zelfstandige feiten zijn onder meer artikel 57 Sr, artikel 58 Sr en artikel 63 Sr van belang. Lees ook onze uitleg over de wijziging per 1 juli 2026.

Een wettelijk maximum is geen voorspelling van de op te leggen straf. De kwalificatie, samenloop, eerdere veroordelingen, toepasselijke versie en omstandigheden moeten eerst worden uitgezocht. Gebruik de artikelen om gerichte vragen te stellen, niet om zonder dossier een uitkomst te berekenen.

Artikelen uit dit boekonderdeel

Bij ieder artikel staan de oorspronkelijke tekst, status, versie en officiële bron. Een vervallen artikel is geen geldende regel in deze bronversie.

AdvertentieEen strafzaak? Sta er niet alleen voor.Vraag nu hulpStart de chat
PrivacyAlgemene informatie

Waar zoek je informatie over?

Vind heldere antwoorden over strafrecht, procedures en je rechten.

Veelgezochte onderwerpen

Mijn situatie bekijken

Wat speelt er op dit moment?

Kies de situatie die het beste bij je past. Vind relevante informatie, praktische stappen en uitleg over je rechten.

Ik ben aangehoudenWat gebeurt er nu, wat zijn je rechten en wat kun je doen?
Ik moet op politieverhoorUitleg, voorbereiding en je rechten tijdens het verhoor.
Ik heb een dagvaarding ontvangenBegrijp de oproep en bereid je volgende stap voor.
Ik heb een strafbeschikking ontvangenLees over de beslissing, verzet en je mogelijkheden.
Mijn rijbewijs is ingevorderdKrijg overzicht over teruggave, de strafzaak en het CBR.
Ik maak me zorgen over advocaatkostenInformatie over pro deo, kosten en passende bijstand.
Er is al een uitspraakBegrijp de uitspraak en lees over hoger beroep.
Ik wil me gewoon oriënterenBekijk alle onderwerpen en praktische gidsen in de kennisbank.

Staat je vraag er niet bij?

Vind heldere antwoorden over strafrecht, procedures en je rechten.

Veelgestelde vragen