Opsporing en onderzoek: artikelen uit Strafvordering
Bij een opsporingsonderzoek is niet alleen van belang wat wordt onderzocht, maar ook wie een bevoegdheid mag gebruiken en onder welke voorwaarden. Dit is een thematische leesroute door het bestaande Wetboek van Strafvordering.
Bronversie gecontroleerd op 1 november 2026. Dit is algemene uitleg; de toepassing vraagt om de volledige wet, relevante rechtspraak en de feiten.
Bevoegdheid en voorwaarden
artikel 1 Sv stelt de wettelijke basis centraal. artikel 148 Sv behandelt de rol van de officier van justitie bij de opsporing. Voor een concrete handeling moet de bijbehorende bevoegdheid worden gezocht: niet iedere opsporingsambtenaar heeft in iedere situatie dezelfde mogelijkheden.
Noteer welke handeling plaatsvond, door wie, op welk moment en met welke opgegeven reden. Een proces-verbaal, bevel, ontvangstbewijs of kennisgeving kan helpen om de juiste wettelijke grondslag en feitelijke gang van zaken te onderzoeken.
Aanhouding is niet hetzelfde als langer vasthouden
Voor aanhouding zijn onder meer artikel 53 Sv en artikel 54 Sv relevant. De inverzekeringstelling heeft een eigen regeling, waaronder artikel 57 Sv en artikel 58 Sv. Voor voorlopige hechtenis zijn weer andere voorwaarden te onderzoeken, zoals artikel 67 Sv en artikel 67a Sv.
Bewaar een tijdlijn. De datum en het tijdstip van verschillende beslissingen kunnen van belang zijn voor bevoegdheid, toetsing en de volgende stap. Bereken termijnen niet uitsluitend op basis van een algemene samenvatting.
Onderzoek en verdediging lopen naast elkaar
Een bevoegdheid heeft niet alleen een doel, maar ook grenzen en rechtswaarborgen. Lees daarom naast deze route ook de rechten van de verdachte. De volledige bepalingen staan hieronder; de selectie is geen uitputtend overzicht van alle opsporingsbevoegdheden.
Bespreek met een advocaat welke stukken nodig zijn om een handeling te beoordelen en waar een bezwaar of verzoek aan de orde kan komen. Bij digitale gegevens, beslag of bijzondere opsporing kan meer wetgeving en rechtspraak nodig zijn dan één artikel.
Artikelen bij deze leesroute
Bij ieder artikel staan de oorspronkelijke tekst, status, versie en officiële bron. Een vervallen artikel is geen geldende regel in deze bronversie.
- Artikel 1 SvInleidende bepaling
- Artikel 27 Sv — Wanneer iemand verdachte isDeze bepaling omschrijft het begrip verdachte vóór en na aanvang van de vervolging. De hoedanigheid waarin iemand wordt gehoord is van belang voor diens rechten. Verdacht zijn betekent niet dat schuld vaststaat.
- Artikel 52 SvAanhouding en inverzekeringstelling
- Artikel 53 Sv — Aanhouding bij heterdaadDit artikel regelt de bevoegdheid tot aanhouding bij ontdekking op heterdaad en wat daarna moet gebeuren. Buiten heterdaad geldt een andere regeling, onder meer in artikel 54 Sv.
- Artikel 54 Sv — Aanhouding buiten heterdaadDeze bepaling bevat voorwaarden voor aanhouding buiten heterdaad. Lees de verschillende bevoegdheden en uitzonderingen in de afzonderlijke leden. Vergelijk artikel 53 Sv voor ontdekking op heterdaad.
- Artikel 56 SvAanhouding en inverzekeringstelling
- Artikel 57 Sv — InverzekeringstellingHier staan regels over het bevel tot inverzekeringstelling en het belang van het onderzoek. Inverzekeringstelling is een andere fase dan voorlopige hechtenis. Lees voor die laatste fase onder meer de artikelen 67 en 67a Sv.
- Artikel 58 SvAanhouding en inverzekeringstelling
- Artikel 59a SvAanhouding en inverzekeringstelling
- Artikel 63 SvBevelen tot voorloopige hechtenis
- Artikel 67 Sv — Gevallen waarin voorlopige hechtenis mogelijk isDit artikel noemt de gevallen waarin een bevel tot voorlopige hechtenis kan worden gegeven en bevat verdere voorwaarden. Dat een delict onder artikel 67 valt, beantwoordt nog niet alle vragen. Artikel 67a Sv bevat aanvullende gronden en beperkingen.
- Artikel 67a Sv — Gronden en beperkingen voor voorlopige hechtenisLees dit artikel samen met artikel 67 Sv. Het noemt gronden voor een daarop gebaseerd bevel en bevat beperkingen. Een beoordeling vraagt aandacht voor de verdenking, de concrete omstandigheden en de verdere voorwaarden.
- Artikel 94 Sv — Voorwerpen die in beslag kunnen worden genomenDeze bepaling omschrijft voor welke doelen voorwerpen vatbaar zijn voor inbeslagneming. Het artikel beantwoordt daarmee een andere vraag dan wie in een bepaalde situatie tot inbeslagneming bevoegd is. Voor beklag kan artikel 552a Sv van belang zijn.
- Artikel 96 SvInbeslagneming door opsporingsambtenaren of bijzondere personen
- Artikel 110 SvInbeslagneming door den rechter-commissaris
- Artikel 126g SvStelselmatige observatie
- Artikel 148 SvDe officieren van justitie
- Artikel 152 SvVerslaglegging door opsporingsambtenaren